بازار میلگرد در پاییز 1401 چگونه بود؟

آهن پرایس: در فصول مختلف سال بازار آهن نوسانات متعددی تجربه می‌کند، به عنوان مثال هرساله با آغاز فصل سرما شاهد افت چشمگیر معاملات آهن و رکود عمیق این بازار هستیم و برخلاف ایام گرم سال که تقاضا عمدتا بالاست، خرید میلگرد و سایر محصولات فولادی افت شدیدی پیدا می‌کند.

تغییر فصل یکی از این پارامترهای اثرگذار در بازار آهن است که ممکن است همیشه اثرگذاری آن مطابق انتظار نباشد، نمونه آن تابستان سالجاری بود که به‌رغم افت شدید قیمت میلگرد روز و ورود کف نرخ میلگرد به کانال 14 هزار تومان، تقاضا همچنان ضعیف بود و خریدوفروشی صورت نمی‌گرفت.

ناگفته نماند اگرچه از ابتدای سالجاری بازار اهن رونق نداشت و معاملات چندانی انجام نمی‌شد اما معمولا این روند طبق سنوات گذشته و به طور سنتی از ابتدای پاییز شدت می‌گیرد و در ماه آذر نیز به اوج خود می‌رسد.

در کنار مؤلفه‌هایی که به طور ثابت و مداوم تحرکاتی در بازار ایجاد می‌کنند برخی فاکتورها اما ثابت نیستند و ممکن است بر اثر برخی عوامل غیرمترقبه تغییراتی در بازار رخ بدهد که پیش‌بینی بازار را دشوار کند یا معادلات را برهم بریزد. نمونه بارز آن جنگ بین اوکراین و روسیه، شیوع کرونا و یا جهش ناگهانی نرخ دلار است. 

با افزایش شارپی که ابتدای آبان ماه در نرخ دلار ایجاد شد موجی از تقاضای هیجانی در بازار آهن راه افتاد که به پیشخور شدن تقاضا تا چند هفته انجامید، از همین رو پس از فروکش کردن هیجانات بازار به شدت راکد شد و حتی با اعمال تخفیف روی برخی محصولات آمار معاملات چندان چشمگیر نبود.

 بازار میلگرد در آبان ماه نوسانات متعددی را تجربه کرد به طوری که در هفته نخست بازار روند نسبتا ثابتی داشت و اوضاع آرام بود و قیمت میلگرد در کف کانال 15 هزار تومانی برآورد شد.

در اواسط هفته دوم بازار ارز با جهش چشمگیری مواجه شد به طوری که نرخ دلار تا مرز کانال 37 هزار تومان افزایش یافت، از همین رو قیمت روز میلگرد نیز به تأثیر از نرخ دلار افزایشی شد. 

به طور کلی بازار ارز از ابتدای پاییز نوسان داشت و قیمت دلار از 31 هزار تومان به کانال 33 هزار تومان وارد شد. افزایش نرخ دلار در این بازه زمانی را می‌توان به عوامل متعددی مانند اعتراضات سراسری و واکنش منفی کشورهای خارجی به اوضاع ایران، بی‎‌نتیجه ماندن مذاکرات برجام و اخبار منفی در این زمینه، کسری بودجه، تداوم چاپ پول و افزایش نقدینگی نسبت داد، اما روند رو به رشد دلار در هفته سوم مهر در کانال 32 هزار تومانی کنترل شد و تا هفته اول آبان نیز ثابت بود.

با این حال همانطور که احتمال می‌رفت فنر فشرده نرخ ارز در اوسط آبان ماه دررفت و موج پنجم جهش ناگهانی نرخ دلار اتفاق افتاد؛ به این صورت که قیمت دلار به بیش از 35 هزار تومان افزایش یافت و به موازات آن قیمت میلگرد نیز افزایشی شد.

 مثلا عمده قیمت‌های پیشنهادی میلگرد در اواسط آبان بین 15 هزار و 500 الی 16 هزار و 200 تومان اعلام شد، همچنین قیمت میلگرد ذوب آهن اصفهان سایز 16 در ابتدای پاییز در کانال 16 هزار تومانی اعلام شد اما با افزایش نرخ دلار به‌تدریج افزایش یافت و حدود 16 هزار و 800 تومان گزارش شد.

پیش‌بینی می‌شد که بازار آهن متأثر از مؤلفه‌هایی مانند فصل سرما، کاهش ساخت و سازها، تشدید تحریم‌ها علیه روسیه، رکود اقتصادی چین و افزایش نرخ بهره‌ فدرال رزرو و تضعیف بازار ارز و کامودیتی در رکود عمیقی به سر ببرد اما افزایش 3 هزار تومانی قیمت دلار در ده روز علاوه‌بر بازار آهن سایر بازارهای مالی را نیز تحت تأثیر قرار داد و در اواسط آبان ماه قیمت دلار در نزدیکی 37 هزار تومان اعلام شد.

از اواسط هفته سوم آبان نیز اصلاح نرخ دلار آغاز شد و تا پایان ماه تداوم یافت، به طوری که قیمت دلار به 35 هزار تومان رسید و در این کانال شناور بود.

به عقیده کارشناسان اگرچه بانک مرکزی با ارزپاشی و انتشار اخبار مثبت درباره‌ منابع ارزی، سعی در کنترل نرخ دلار داشت؛ اما براساس داده‌های اقتصادی کنترل قیمت دلار در بلندمدت میسر نیست و درصورت تداوم و تشدید تحریم‌ها، تنش‌های سیاسی و تداوم چاپ پول، ممکن است در ماه‌های آینده فنر دلار رها شده و مجددا در مسیر صعودی قرار بگیرد.

به دنبال اصلاح نرخ دلار در هفته چهارم، آهن‌فروشان نیز به اصلاح قیمت‌ میلگرد اقدام کردند و نوسانات بازار آهن فروکش کرد، به‌طوری که با کاهش 400 تومانی قیمت میلگرد آجدار، قیمت میلگرد ذوبی نیز کاهش یافت و تا ابتدای آذر ماه به 16 هزار و 200 تومان رسید. روزهای پایانی ماه هم بازار آهن در سکوت و رکود بود و برخی حوزه‌ها برای ترغیب خریدار تخفیفاتی اعمال کردند. 

موج افزایشی و هجوم تقاضای هیجانی که در بازار آهن اتفاق افتاد در اثر نوسانات نرخ ارز بود و منشأ بنیادی نداشت، از همین رو ترس از افزایش بیشتر قیمت‌ها تقاضای واقعی را پیشخور کرد، طوری که احتمال می‌رفت دست‌کم در آذر و دی ماه بازار با خلأ شدید متقاضی مصرف و سرمایه‌ای مواجه شود.

فعالیت بازار آهن در ابتدای آذر با نخوت و رکود آغاز شد و معاملات افت شدیدی داشت و انتظار می‌رفت که قیمت‌ها هم در خلأ متقاضی همچنان ثابت باشد، اما اواخر هفته اول آذر بازار آهن تحت تأثیر برخی عوامل داخلی و خارجی افزایش تدریجی داشت که در قیمت برخی مقاطع فولادی نمایان شد.

با در نظر گرفتن برخی پارامترهای اثرگذار در تعیین قیمت آهن آلات، افزایش قیمت در بازار آهن داخلی قابل پیش‌بینی بود و از پایان هفته اول آذر سیگنال‌های افزایشی کم و بیش مخابره شد. 

از جمله پارامترهایی که در هفته دوم آذر ماه تحرکات نسبی بازار آهن را رقم زد می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد؛ یکی از این عوامل قرار گرفتن در فصل سرد سال است. طبق تجربه سال‌های گذشته تولیدکنندگان در این ایام با محدودیت مصرف گاز و برق مواجه می‌شوند که نتیجه آن کمبود مواد اولیه و توقف تولید است.

گواه این ادعا استقبال چشمگیر از آهن اسفنجی عرضه شده در بورس کالای روز شنبه 12 آذرماه است که با وجود افزایش قیمت 9 درصدی در مقایسه با عرضه‌های پیشین فروش بیشتری داشت.

مسئله بعدی تغییر سیاست چین در زمینه محدودیت‌های کرونایی است که به‌دنبال اعتراضات هفته اخیر در این کشور اعمال شد، همچنین حمایت از شرکت‌های ساختمانی که در شرف ورشکستگی بودند نیز موجب افزایش نرخ سنگ آهن شد به طوری که در هر تن CFR به 108 دلار افزایش یافت.

عامل دیگری که تحرکات افزایشی بازار آهن را رقم زد عدم تناسب قیمت‌های بورس کالا با قیمت‌های بازار است؛ اگرچه این امر یکی از علل عدم استقبال از محصولات بورسی بود اما هدف از این روند بهبود بازار صادرات عنوان شد که ماحصل آن نوسانات افزایشی برخی محصولات فولادی داخلی بود که به افزایش قیمت در برخی حوزه‌ها منتهی شد این نوسانات عمدتا در بخش تیرآهن مشهود بود، بازار قوطی پروفیل واکنش چندانی نداشت اما بازار میلگرد هم کمی افزایشی بود.

میزان عرضه و تقاضا نیز از عوامل مهم دیگری است که در تعیین قیمت محصولات فولادی اثرگذار است و نمی‌توان اثر آن در قیمتگذاری محصولات فولادی نادیده گرفت؛ اما با توجه به قیمتگذاری دستوری که در کشور ما حاکم است اثر فاکتور تقاضا در تعیین قیمت فولاد به فاکتوری کم‌اثر تبدیل شده است؛ زیرا هدف بازارساز بیشتر به بهبود و تقویت صادرات معطوف بوده است.