صندوق سرمایه‌گذاری رقیب جدی بانک‌ها

همه ما تجربه رویارویی با تورم را داشته‌ایم. البته چند سالی است که تورم در کشور تشدید شده است اما حتی در دهه‌های قبل هم تورم از مهمترین مشکلات اقتصادی در ایران به شمار می‌رفت. همین وضعیت تورمی و نااطمینانی به نگه داشتن پول نقد باعث هجوم افراد به گزینه‌های سرمایه‌گذاری مختلفی شده است. برخی دارایی خود را به شکل دارایی‌های ثابت مانند زمین و مسکن در آورده‌اند و برخی دیگر در طلا سرمایه‌گذاری کرده‌اند. با این حال، برخی هم بانک و پرداخت سود و عایدی ماهانه را ترجیح می‌دهند. دسته دیگری نیز به ابزارهای مالی نوین مانند صندوق‌های سرمایه‌گذاری روی آورده و در حال سرمایه‌گذاری روی آنها هستند. هر یک از این سرمایه‌گذاری‌ها بازدهی و مزایا و ضعف‌های خود را دارد اما زمانی که تورم تشدید می‌شود، صندوق سرمایه‌گذاری به رقیب جدی بانک‌ها تبدیل می‌شوند. 

اهمیت روزهای تورمی برای سرمایه‌گذاری

در بالا به نقش تورم اشاره کردیم. تورم بالای سال‌های اخیر به معنای این است که باید در مورد انتخاب گزینه صحیح سرمایه‌گذاری نهایت دقت را کرد. به عنوان مثال تنها از ابتدای سال 1401 تاکنون تورم یا به عبارت دیگر افزایش سطح عمومی قیمت‌ها حدود 7 درصد بوده است. این موضوع به معنای آن است که اگر کسی از اول سال تا پایان اردیبهشت پولش را نقد نگه می‌داشت، 7 درصد از آن انگار گم شده باشد. مثلا اگر 10 میلیون تومان پول نقد در جایی نگه داشته باشید، در این مدت عملا 700 هزار تومان از آن ارزش خود را از دست داده است. انتخاب گزینه‌های دیگر هم می‌تواند چشم‌انداز نامناسبی برای سرمایه ما ایجاد کند. هر گزینه‌ای که بازدهی کمتر از 7 درصدی در این دو ماه به شما داده باشد، سرمایه واقعی و قدرت خرید شما را کاهش داده است.

کدام سرمایه‌گذاری‌ها عملکرد خوبی داشته‌اند؟

انواع و اقسام گزینه‌های سرمایه‎گذاری را در نظر بگیرید. اگر در بازه 3 تا 5 ساله انواع سرمایه‌گذاری‌ها را بررسی کنیم، خواهیم دید بازار سهام در این مدت رشد خوبی را تجربه کرده است. صندوق‌های سهامی در سال‌های اخیر توانسته‌اند روند رو به رشد خوبی را پشت سر بگذارند و با استفاده از مزایای منحصر به فرد خود، سرمایه‌گذارانشان را راضی نگه دارند. اما صندوق‌ها گستره وسیع‌تری دارند که می‌توانند انواع سلیقه‌ها را پوشش دهند. در ادامه به شرایط صندوق‌ها و بانک‌ها اشاره کرده و آنها را با هم مقایسه می‌کنیم.

صندوق‌های سرمایه‌گذاری رقیب جدی بانک‌ها

همان طور که اشاره کردیم، صندوق‌های سرمایه‌گذاری در این سال‌ها کارنامه خوبی از خود نشان داده‌اند و رشد گزینه‌های مناسب آنها بسیار خوب بوده است. همین موضوع باعث شده که صندوق‌های سرمایه‌گذاری رقیب جدی بانک‌ها برای جذب سپرده‌های مشتریان لقب بگیرند. بانک‌ها به طور کلی روی دو مزیت خود تاکید می‌کنند که مهمترین آن ریسک پایین است. علاوه بر این، آنها معتقدند بازدهی خوبی در مجموع می‌پردازند. ابتدا روی بازدهی تمرکز می‌کنیم. سود بانکی یک ساله از سوی شورای پول و اعتبار 16 درصد اعلام شده است و این سود برای سایر تعداد سال‌های سپرده‌گذاری بیشتر کمی افزایش می‌یابد. شرایط سپرده‎گذاری در بانک همخوانی خوبی با شرایط تورمی کشور ندارد و به همین دلیل هم گزینه‌های دیگر گوی سبقت را از آن ریوده‌اند. تصور کنید یک سال پولتان را در بانک بگذارید. با توجه به تورم فعلی کشور سالی حدود 35 درصد تورم وجود دارد که بانک چیزی حدود نیمی از آن را پوشش می‌دهد. حالا به صندوق‌های سرمایه‌گذاری نگاهی بیندازید. 

نگاهی به رقبای جدی بانک‌ها

تنها در دو ماه ابتدایی سال 1401 صندوق آوای سهام کیان عایدی 17.6 درصدی داشته و صندوق آهنگ سهام کیان نیز بازدهی 20.1 درصدی را به ثبت رسانده است. اگر این میزان را با سود بانکی مقایسه کنید، خواهید دید که صندوق‌های سرمایه‌گذاری رقیب جدی بانک‌ها محسوب می‌شوند. البته این نکته هم درست است که این صندوق‌ها ریسک بالاتری نسبت به بانک دارند و پرداختی ماهانه هم ندارند. با این حال در مجموع در مقابل تورم بهتر رقابت می‌کنند. یکی دیگر از گزینه‌هایی که می‌تواند رقیبی جدی برای بانک‌ها به حساب بیاید، صندوق طلا است. صندوق‌های طلا با سرمایه‌گذاری در اوراق مشتقه طلا و برخی گزینه‌های دیگر، بازدهی نزدیکی به سکه در بازار دارند. در واقع، انگار شما روی سکه طلا سرمایه‌گذاری کرده باشید. از جمله این صندوق‌های طلا، صندوق سکه طلا کیان است که در دو ماه ابتدایی سال 1401 عملکرد خوبی داشته و ارزش دارایی خالص آن 19.4 درصد رشد کرده است. در خرداد ماه نیز صندوق‌های طلا رشد بیشتری را تجربه کردند. 

معرفی صندوق‌های درآمد ثابت 

دسته دیگری از صندوق‌های سرمایه‌گذاری که رقیب جدی بانک‌ها محسوب می‌شوند، صندوق‌های درآمد ثابت هستند. این صندوق‌ها ریسک پایینی همانند بانک‌ها دارند و به همین دلیل هم مشتریان نزدیک به بانک‌ها را جلب می‌کنند. عایدی آنها از بانک‌ها بیشتر است و سود روزشمار نیز به آنها تعلق می‌گیرد. علاوه بر این، برخی از انواع این صندوق‌ها تقسیم سودی هستند، به این معنی که در ماه پرداختی به سرمایه‌گذاران خود صورت می‌دهند. از جمله صندوق‌های درآمد ثابت که می‌توانند رقیب جدی بانک‌ها به شمار روند، می‌توان به صندوق درآمد ثابت کیان اشاره کرد که جزو صندوق‌های قابل معامله در بورس به حساب می‌آید و در دو ماه ابتدایی سال قیمت پایانی آن 3.2 درصد رشد کرده است و بهتر از سود بانکی عمل کرده است. از سوی دیگر، صندوق ندای ثابت اقدام به تقسیم سود ماهانه می‌کند و از این منظر شباهت به بانک‌ها دارد. صندوق‌های درآمد ثابت هم بازدهی بهتری نسبت به بانک‎ها دارند و هم ریسک پایینی دارند که هر دو مزیت بانک برای سرمایه‌گذاری را شکست می‌دهند.

جمع‌بندی

 همان طور که اشاره کردیم، مردم برای سرمایه‌گذاری گزینه‌های مختلفی را انتخاب می‌کنند. این گزینه‌ها از موارد سنتی تا ابزارهای مالی نوین و بانک‌ها متفاوت هستند. درست است که بانک‌ها نهادهای سنتی هستند و در میان مردم با اعتماد نسبتا خوب و بالایی روبرو هستند، اما ورود این ابزارهای مالی نوین و صندوق‌های سرمایه‌گذاری عرصه رقابت را برای آنها تنگ کرده است. صندوق‌های سرمایه‌گذاری با قابلیت اعتماد بالا و انواع مختلفشان امروزه رقیب جدی بانک‌ها شده‌اند و بسیاری از سپرده‌گذاران را به خود جذب کرده‌اند. این اتفاقات به دلیل تورم بالای سال‌های اخیر سرعت بیشتری هم یافته و عده زیادی از افراد برای عقب نیفتادن از تورم به میزان زیادی به سوی صندوق‌های مختلف رفته‌اند.